W pułapce schematów? Wczesne nieadaptacyjne schematy Jeffreya Younga a funkcjonowanie psychospołeczne osób dorosłych

Terapia schematu staje się coraz bardziej popularnym podejściem do leczenia zaburzeń uznawanych jako trudne, jak osobowość borderline. Wczesne nieadaptacyjne schematy, czyli silne i trwałe wzorce przeżywania emocjonalnego i związane z tym przeżywaniem zachowania, powtarzalne w różnych życiowych sytuacjach, mają znaczenie nie tylko w przypadku zaburzeń, lecz także wpływają na jakość życia osób zdrowych. Prezentowane w książce wyniki badań wskazują, że schematy, związane zwłaszcza z zaburzeniami więzi i brakiem poczucia bezpieczeństwa emocjonalnego, wiążą się z takimi trudnościami ludzi jak słabsza jakość relacji i większe poczucie rozczarowania w związkach romantycznych, tendencja do unikania bliskości, większe nasilenie negatywnych emocji i koncentracja na negatywnych aspektach wydarzeń, słabsza samoocena, a nawet pojawianie się cech lękowych i depresyjnych.

Jest to opracowanie bardzo wartościowe pod względem naukowym, dobrze porządkujące wiedzę w zakresie roli nieadaptacyjnych schematów poznawczych w społecznym funkcjonowaniu człowieka dorosłego. Jest to pierwsza praca w polskiej literaturze psychologicznej tak dobrze udokumentowana empirycznie.
Z recenzji prof. dr hab. Teresy Rostowskiej

Można stwierdzić, że jest to praca oryginalna i bardzo wartościowa. Nie ma podobnych badań, które odnosiłyby się do schematów tworzących się w rodzinach, w których nie dochodziło do nadużyć, a jedynie występowała pewna niekompatybilność pomiędzy potrzebami dzieci i ich odzwierciedleniem przez rodziców. Jest to praca absolutnie nowatorska, a uzyskane wyniki mają istotne znaczenie poznawcze dla psychologii klinicznej i psychoterapii.
Z recenzji dr hab. Małgorzaty A. Basińskiej

Dorota Mącik – dr nauk humanistycznych w zakresie psychologii, pracownik Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II, Katedra Psychologii Klinicznej.
Psychoterapeutka, certyfikowana przez Polskie Towarzystwo Psychoterapii Poznawczo-Behawioralnej, szkoliła się również w terapii schematu. Obecnie zajmuje się problematyką trudności i zaburzeń psychicznych, starając się efektywnie połączyć teorię z praktyką kliniczną. W pracy naukowej koncentruje się na poszukiwaniu mechanizmów, które mogą wyjaśniać przyczyny zaburzeń i trudności w codziennym funkcjonowaniu. Najważniejsze publikacje: Między przyjemnością a uzależnieniem. Psychologia zakupów nieplanowanych (Wydawnictwo Naukowe Grado, Toruń 2008); Polish adaptation of the The Young Schema Questionnaire 3 Short Form (YSQ-S3-PL), Psychiatria Polska 2017 (wraz z J. Oetingen, J. Chodkiewiczem i E. Gruszczyńską); Symptomy zaburzeń zdrowia psychicznego a wczesne nieadaptacyjne schematy — ocena zależności, Psychoterapia 2017, 180 (1); Rola postaw rodzicielskich w kształtowaniu wczesnych nieadaptacyjnych schematów. Badania populacji nieklinicznej, Polskie Forum Psychologiczne 2018, 23 (1).